Chế độ ăn chay giầu các loại hạt, rau quả và đậu nành có nguy cơ đột quỵ thấp hơn

113

Tại Hoa Kỳ, có khoảng 795,000 người trải qua một cơn đột quỵ mới hoặc tái phát mỗi năm và đó là nguyên nhân hàng đầu thứ hai gây tử vong trên toàn cầu. Đột quỵ có thể dẫn đến khuyết tật, và những người bị ảnh hưởng có nhiều khả năng mắc chứng mất trí nhớ trong tương lai. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ ước tính đến năm 2030, gần 4% người trưởng thành ở Hoa Kỳ sẽ bị đột quỵ.

Đột quỵ, thường gọi là “tai biến mạch máu não” (Stroke) xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể. Não bị thiếu ô-xy và dinh dưỡng và các tế bào não bắt đầu chết trong vòng vài phút. Có 3 dạng đột quỵ khác nhau: đột quỵ do thiếu máu cục bộ (ischemic stroke), đột quỵ do xuất huyết (hemorrhagic stroke) và cơn thiếu máu não thoáng qua (transient ischemic attack).

Theo một nghiên cứu mới nhất được công bố vào ngày 26 tháng 2 năm 2020, Neurology®, tạp chí y khoa của Viện Hàn lâm Thần kinh học Hoa Kỳ cho biết người ăn với chế độ ăn chay giàu các loại hạt, rau và đậu nành có thể có nguy cơ đột quỵ thấp hơn những người ăn chế độ ăn kiêng bao gồm thịt và cá. Dưới đây là bản tóm lược kết quả công trình nghiên cứu kéo dài 10 năm của nhóm các nhà khoa học Hoa Kỳ:

CHẾ ĐỘ ĂN CHAY
GIẦU CÁC LOẠI HẠT, RAU QUẢ VÀ ĐẬU NÀNH
CÓ NGUY CƠ ĐỘT QUỴ THẤP HƠN

Một người ăn với chế độ ăn chay giàu các loại hạt, rau và đậu nành có thể có nguy cơ đột quỵ thấp hơn những người ăn chế độ ăn kiêng bao gồm thịt và cá, theo một nghiên cứu được công bố vào ngày 26 tháng 2 năm 2020, Neurology®, số báo trực tuyến, tạp chí y khoa của Viện Hàn lâm Thần kinh học Hoa Kỳ.

“Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong phổ biến thứ hai trên toàn thế giới và là nguyên nhân hàng đầu gây ra khuyết tật”, tác giả nghiên cứu Chin-Lon Lin, M.D., thuộc Viện Đại học Từ Tế (Tzu Chi) ở Hoa Liên, Đài Loan cho biết. “Đột quỵ cũng có thể góp phần vào chứng mất trí nhớ. Nếu chúng ta có thể giảm số lượng đột quỵ do những người thay đổi chế độ ăn uống của họ, điều đó sẽ có tác động lớn đến sức khỏe cộng đồng nói chung.”

Cuộc nghiên cứu được thực hiện với sự tham gia của hai nhóm người từ các cộng đồng Phật tử ở Đài Loan, nơi chế độ ăn chay được khuyến khích, và hút thuốc cũng như uống rượu không được tán thành. Khoảng 30% người tham gia trong cả hai nhóm là người ăn chay. Trong số những người ăn chay, 25% là đàn ông. Các nhà nghiên cứu định nghĩa người ăn chay là những người không ăn thịt hay cá.

Khi bắt đầu nghiên cứu, độ tuổi trung bình của tất cả những người tham gia là 50 và không ai bị đột quỵ. Nhóm đầu tiên gồm 5.050 người được theo dõi trong khoảng trung bình sáu năm. Nhóm thứ hai gồm 8.302 người được theo dõi trong khoảng trung bình 9 năm. Tất cả những người tham gia được kiểm tra y tế khi bắt đầu nghiên cứu và hỏi về chế độ ăn uống của họ.

Người ăn chay ăn nhiều hạt, rau và đậu nành hơn người không ăn chay và tiêu thụ ít sữa. Cả hai nhóm đều tiêu thụ cùng một lượng trứng và trái cây. Người ăn chay ăn nhiều chất xơ và protein thực vật. Họ cũng ăn ít protein động vật và chất béo.

Sau đó, các nhà nghiên cứu đã xem xét một cơ sở dữ liệu quốc gia để xác định số lượng người tham gia đột quỵ trong quá trình nghiên cứu.

Trong nhóm đầu tiên 5.050 người, có 54 đột quỵ. Đối với đột quỵ do thiếu máu cục bộ ischemic strokes, là đột quỵ khi máu chảy đến một phần não bị chặn, có 3 đột quỵ trong số 1.424 người ăn chay, tương đương 0,21%, so với 28 đột quỵ trong số 3.626 người không ăn chay, hoặc 0,77%. Sau khi điều chỉnh độ tuổi, giới tính, hút thuốc và các tình trạng sức khỏe như huyết áp cao và bệnh tiểu đường, các nhà nghiên cứu nhận thấy những người ăn chay trong nhóm này có nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ thấp hơn 74% so với người không ăn chay.

Trong nhóm thứ hai gồm 8.302 người, có 121 đột quỵ. Đối với cả đột quỵ do thiếu máu cục bộ ischemic và xuất huyết hemorrhagic strokes, còn được gọi là đột quỵ chảy máu, có 24 đột quỵ trong số 2.719 người ăn chay, tương đương 0,88%, so với 97 đột quỵ trong số 5.583 người không ăn chay, tương đương 1,73%. Sau khi điều chỉnh các yếu tố khác, các nhà nghiên cứu nhận thấy những người ăn chay trong nhóm này có nguy cơ đột quỵ tổng thể thấp hơn 48% so với những người không ăn chay, nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ thấp hơn 60% và nguy cơ đột quỵ do xuất huyết thấp hơn 65%.

“Nhìn chung, nghiên cứu của chúng tôi cho thấy chế độ ăn chay có lợi và giảm nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ ngay cả sau khi điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết như huyết áp, đường huyết và chất béo trong máu”, Lin nói. “Điều này có thể có nghĩa là có lẽ có một số cơ chế bảo vệ khác có thể bảo vệ những người ăn chay khỏi đột quỵ.”

Một hạn chế của nghiên cứu là chế độ ăn uống của người tham gia chỉ được đánh giá khi bắt đầu nghiên cứu, vì vậy không biết chế độ ăn của người tham gia có thay đổi theo thời gian hay không. Một hạn chế khác là những người tham gia nghiên cứu không uống rượu hoặc hút thuốc, vì vậy kết quả có thể không phản ánh dân số nói chung. Ngoài ra, kết quả từ dân số nghiên cứu tại Đài Loan có thể không khái quát trên toàn thế giới. Cuối cùng, có thể có các yếu tố khác, không được tính đến, có thể ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ.